Trong canh tác sầu riêng, câu chuyện xử lý ra hoa từ lâu đã không còn là kỹ thuật đơn lẻ, mà trở thành một bài toán tổng hợp giữa sinh lý cây trồng, quản lý nước và dinh dưỡng. Tuy nhiên, thực tế sản xuất cho thấy một nghịch lý đáng suy ngẫm: nhiều nhà vườn tập trung tối đa vào khâu “ép hoa” bằng biện pháp siết nước, nhưng lại xem nhẹ bước chuẩn bị quan trọng nhất – tái tạo bộ rễ. Chính điều này đã dẫn đến hàng loạt hệ lụy về năng suất, chất lượng và sức khỏe lâu dài của cây.
Về mặt sinh lý, việc siết nước để tạo khô hạn là một biện pháp cần thiết nhằm chuyển cây từ trạng thái sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh thực. Thế nhưng, quá trình này cũng đồng thời làm tổn thương nghiêm trọng đến hệ rễ, đặc biệt là rễ tơ – bộ phận đảm nhiệm vai trò hấp thu nước và dinh dưỡng. Khi đất khô hạn kéo dài, rễ tơ bị chết hàng loạt, hoạt động của vi sinh vật đất suy giảm, khả năng hấp thu dinh dưỡng gần như bị tê liệt. Cây rơi vào trạng thái “stress sinh lý”, tưởng như sẵn sàng ra hoa, nhưng thực chất lại đang suy kiệt từ bên trong.
Nếu trong trạng thái đó, người trồng tiếp tục xử lý ra hoa mà không có bước phục hồi bộ rễ, hệ quả là hoa ra yếu, không đồng loạt, tỷ lệ đậu trái thấp, trái non dễ rụng, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức sống của cây sau thu hoạch. Điều này lý giải vì sao nhiều vườn sầu riêng dù áp dụng đúng kỹ thuật xử lý hoa vẫn không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Từ thực tiễn đó, có thể khẳng định rằng tái tạo bộ rễ trước khi xử lý ra hoa không phải là một khâu phụ, mà là điều kiện tiên quyết. Bộ rễ khỏe chính là nền tảng để cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, tăng khả năng chống chịu trong giai đoạn siết nước và đảm bảo quá trình phân hóa mầm hoa diễn ra thuận lợi. Nói cách khác, muốn có hoa đồng loạt, tỷ lệ đậu trái cao, trước hết phải có một bộ rễ đủ sức “nuôi” toàn bộ quá trình ấy.
Để tái tạo bộ rễ hiệu quả, cần một cách tiếp cận tổng thể. Trước hết là phục hồi hệ sinh học đất thông qua việc bổ sung hữu cơ hoai mục kết hợp với các chủng vi sinh vật có lợi. Đây là yếu tố giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng độ tơi xốp và kích hoạt lại hệ vi sinh – nền tảng cho sự phát triển của rễ. Song song đó, việc sử dụng các hoạt chất kích rễ như sản phẩm phân bón Wokozim được chiết xuất từ nguồn tảo biển Ascophyllum Nodosum giàu chất điều hòa sinh trưởng Auxin, Cytokinin có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy rễ tơ hình thành trở lại sau giai đoạn khô hạn.
Khi áp dụng đúng giải pháp này, bà con hoàn toàn có thể chủ động giảm 30% – 50% lượng phân bón đầu vào, bởi cây đã được hỗ trợ tối đa về khả năng hấp thu dinh dưỡng. Đây không chỉ là hướng đi giúp tiết kiệm chi phí trong bối cảnh giá vật tư tăng cao, mà còn góp phần xây dựng quy trình canh tác bền vững, hiệu quả lâu dài.
Một nguyên tắc quan trọng khác là cân bằng dinh dưỡng. Trong giai đoạn này, việc bón phân cần được điều chỉnh theo hướng hạn chế đạm để tránh kích thích sinh trưởng đọt, đồng thời tăng cường lân, kali và các nguyên tố trung vi lượng như canxi, magie, kẽm, bo nhằm hỗ trợ phát triển rễ và tăng sức chống chịu cho cây.
Bên cạnh đó, quản lý nước cũng cần được thực hiện một cách thận trọng: không tưới dồn dập sau thời gian khô hạn mà phải cấp nước từ từ, giúp rễ thích nghi và phục hồi ổn định.
Thực tế sản xuất cho thấy, nhiều nhà vườn vẫn đang đi theo một quy trình ngược: siết nước để xử lý hoa trước, sau đó mới tìm cách “cứu” bộ rễ. Đây là một sai lầm mang tính hệ thống, không chỉ làm giảm hiệu quả ra hoa mà còn khiến chi phí đầu tư tăng cao do phải sử dụng thêm nhiều loại phân bón, thuốc kích thích mà hiệu quả không tương xứng. Ngược lại, những mô hình thành công đều có điểm chung là chú trọng nuôi dưỡng bộ rễ trước khi bước vào giai đoạn xử lý.
Có thể nói, trong sản xuất sầu riêng bền vững, tư duy “nuôi rễ trước – ép hoa sau” cần được xem là nguyên tắc cốt lõi. Bởi lẽ, xử lý ra hoa không phải là điểm khởi đầu, mà chỉ là bước tiếp theo của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng. Khi bộ rễ được tái tạo đầy đủ, cây sẽ có đủ nội lực để bước vào giai đoạn sinh thực một cách chủ động, từ đó nâng cao tỷ lệ đậu trái, chất lượng trái và kéo dài tuổi thọ vườn cây.
Và trong hành trình đó, bắt đầu từ bộ rễ – phần chìm dưới đất nhưng lại quyết định tất cả – chính là lựa chọn đúng đắn và lâu dài.
Bên dưới là một số ứng dụng mà nhiều nhà nông trồng sầu riêng khắp các vùng miền đã và đang tin tưởng sử dụng:
\ 
Bài viết được thực hiện bởi: Phòng kỹ thuật bộ phận Nông Nghiệp – Vinhthinh Biostadt Group
Tư vấn kỹ thuật: 0915 446 744
