Những ngày gần đây, câu chuyện dư lượng Cadimi trong sầu riêng đang trở thành chủ đề nóng của ngành nông nghiệp. Điều đáng nói là vấn đề này không chỉ riêng của sầu riêng, mà còn là hồi chuông cảnh báo cho toàn bộ ngành cây ăn trái Việt Nam, trong đó có ngành trồng chanh xuất khẩu.
Hiện nay, nhiều thị trường lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đặc biệt là dư lượng kim loại nặng như Cadimi (Cd), Chì (Pb), Asen (As)… Nếu không chuẩn bị từ sớm, ngành chanh hoàn toàn có thể đối mặt với nguy cơ tương tự trong tương lai.
Vì sao cây chanh cần quan tâm ngay từ bây giờ?
Cadimi là kim loại nặng có thể tồn tại lâu trong đất. Khi tích lũy vượt ngưỡng, cây sẽ hấp thu qua bộ rễ rồi đưa vào trái. Điều nguy hiểm là:
- Cây vẫn sinh trưởng bình thường
- Trái vẫn đẹp mã
- Năng suất vẫn cao
Nhưng khi kiểm tra xuất khẩu lại phát hiện dư lượng vượt chuẩn. Đến lúc đó thiệt hại không chỉ là một lô hàng bị trả về, mà còn ảnh hưởng:
- Uy tín vùng trồng
- Mã số vùng trồng
- Doanh nghiệp thu mua
- Giá trị xuất khẩu lâu dài
Đặc biệt với chanh – loại trái cây đang có tiềm năng xuất khẩu mạnh sang nhiều thị trường khó tính – việc kiểm soát dư lượng từ sớm sẽ là lợi thế rất lớn.
Cadimi đến từ đâu?
Nhiều người nghĩ Cadimi chỉ xuất hiện do ô nhiễm công nghiệp, nhưng thực tế trong nông nghiệp, nguồn phát sinh phổ biến nhất lại đến từ:
- Phân lân có hàm lượng Cadimi cao
- Phân bón giá rẻ, nguyên liệu không kiểm soát
- Bón phân hóa học kéo dài nhiều năm
- Đất chua, đất phèn làm tăng khả năng hòa tan Cadimi
Lạm dụng phân bón mà thiếu cải tạo đất hữu cơ. Đây là điều mà rất nhiều vườn chanh hiện nay đang gặp phải, đặc biệt ở những vùng canh tác lâu năm.
Điều đáng lo không nằm ở hiện tại, mà ở tích lũy lâu dài
Cadimi không gây “sốc” như ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật. Nó âm thầm tích lũy trong đất qua từng vụ mùa. Hôm nay chưa vượt ngưỡng không có nghĩa vài năm nữa sẽ an toàn.
Khi thị trường xuất khẩu nâng chuẩn:
- Kiểm tra đất,
- Kiểm tra nước,
- Truy xuất phân bón,
- Kiểm tra dư lượng trái, thì những vùng sản xuất thiếu kiểm soát sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Ngành chanh cần làm gì từ bây giờ?
- Chọn phân bón có nguồn gốc rõ ràng ưu tiên:
- Nguyên liệu sạch,
- Công bố tiêu chuẩn đầy đủ,
- Minh bạch hàm lượng kim loại nặng.
- Không nên chỉ nhìn vào giá rẻ.
- Giảm phụ thuộc vào phân hóa học đơn thuần cần tăng:
- Hữu cơ có nguồn gốc từ tảo biển nhằm tạo lớp bọc cố định Cadimi tiềm tàng. Có thể tham khảo sản phẩm phân bón Wokozim
- Vi sinh,
- Cải tạo đất,
- Phục hồi hệ rễ.
- Đất khỏe sẽ giúp hạn chế hấp thu kim loại nặng.
- Kiểm tra đất định kỳ Đặc biệt:
- Đất phèn,
- Đất canh tác lâu năm,
- Vùng bón lân nhiều năm liên tục.
- Quan tâm tiêu chuẩn xuất khẩu từ khi chưa bị bắt buộc Người đi trước sẽ có lợi thế rất lớn khi thị trường siết tiêu chuẩn.
Từ “làm nông năng suất” sang “làm nông an toàn”
Trước đây:
- Trái to – năng suất cao là thành công.
- Nhưng tương lai sẽ là:
- Trái sạch – truy xuất được – đạt chuẩn xuất khẩu mới là giá trị bền vững.
Câu chuyện Cadimi trên sầu riêng có thể xem là bài học rất đắt giá cho toàn ngành cây ăn trái Việt Nam.
Với ngành chanh, quan tâm từ hôm nay không phải là quá sớm, mà có thể là bước chuẩn bị cần thiết để giữ vững thị trường xuất khẩu trong nhiều năm tới.
Bài viết được thực hiện bởi: phòng kỹ thuật Nông Nghiệp – Vinhthinh Biostadt Group
Tư vấn kỹ thuật: 0915 446744
