Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp liên tục biến động và có xu hướng gia tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt là phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, sản xuất lúa – ngành nông nghiệp chủ lực của Việt Nam – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Khi chi phí đầu vào ngày càng leo thang, bài toán đặt ra không còn đơn thuần là đảm bảo năng suất, mà là làm sao duy trì được lợi nhuận cho người nông dân.
Thực tế cho thấy, trong cơ cấu chi phí sản xuất lúa, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật thường chiếm tới hơn 60%. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần hai yếu tố này biến động, toàn bộ hiệu quả kinh tế của vụ mùa sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước áp lực đó, nhiều nông dân muốn bỏ vụ nhưng số ít khác vẫn duy trì sự kiên trì với lối tư duy “ canh tác giữ đất hy vọng mùa vụ tới lúa có giá hơn khi đi ngược lại với số đông.
Tuy nhiên, lối tư duy đi ngược lại với số đông cần phải có sự tính toán về chi phí sản xuất và nhiều hộ đã tiếp cận mô hình canh tác mới với cách tiếp cận hoàn toàn khác: không cắt giảm một cách cơ học, mà tối ưu lại toàn bộ quy trình sản xuất. Đáng chú ý, nhiều mô hình đã đạt được kết quả ấn tượng khi giảm tới 50% chi phí phân bón và 50% chi phí thuốc bảo vệ thực vật, trong khi năng suất vẫn được giữ ổn định, thậm chí có xu hướng tăng nhẹ.
Cốt lõi của sự chuyển đổi này nằm ở việc thay đổi tư duy canh tác. Nếu như trước đây, nông dân thường canh tác thoe lối mòn truyền thống thì ngày nay cần phải tính toán thật kỹ trong việc cho cây lúa “ăn gì” trước cơn bão giá phân bón. Việc tăng cường sử dụng các nguồn hữu cơ, kết hợp với các chế phẩm sinh học giúp cải thiện hệ vi sinh vật trong đất, từ đó nâng cao khả năng giữ và chuyển hóa dinh dưỡng. Khi đất khỏe, bộ rễ phát triển tốt hơn, cây lúa có khả năng hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, qua đó giảm đáng kể lượng phân bón hóa học cần thiết.
Một số sản phẩm như Wokozim, với khả năng kích thích hoạt động vi sinh tối ưu việc hấp thu dinh dưỡng, nâng độ pH đất và tăng cường sức đề kháng tự nhiên của cây, đã được tích hợp vào quy trình canh tác như một yếu tố hỗ trợ quan trọng. Khi cây lúa sinh trưởng khỏe ngay từ đầu vụ, áp lực sâu bệnh giảm rõ rệt, kéo theo số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm theo.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, việc áp dụng các nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) cũng đóng vai trò then chốt. Từ việc lựa chọn giống, điều chỉnh mật độ gieo sạ, đến quản lý nước hợp lý, tất cả đều góp phần tạo nên một hệ sinh thái đồng ruộng cân bằng hơn, hạn chế sự phát sinh của sâu bệnh.
Hiệu quả của những thay đổi này không chỉ thể hiện ở việc giảm chi phí đầu vào, mà còn ở lợi nhuận cuối cùng của người nông dân. Khi chi phí giảm mạnh trong khi năng suất được duy trì, phần chênh lệch này trực tiếp chuyển hóa thành thu nhập. Đây chính là yếu tố then chốt thúc đẩy sự lan rộng của các mô hình canh tác mới trong thực tiễn.
Không dừng lại ở lợi ích kinh tế, hướng đi này còn mang lại những giá trị lâu dài về môi trường và thị trường. Đất đai được cải tạo, tồn dư hóa chất giảm, sản phẩm lúa gạo trở nên an toàn hơn, qua đó mở ra cơ hội tiếp cận các phân khúc thị trường có giá trị cao như lúa sạch, lúa hữu cơ.
Tuy vậy, quá trình chuyển đổi này cũng không tránh khỏi những thách thức. Thói quen canh tác lâu năm, tâm lý e ngại rủi ro và sự thiếu hụt thông tin kỹ thuật là những rào cản lớn. Do đó, vai trò của các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp và đội ngũ kỹ thuật trong việc đồng hành, hướng dẫn và xây dựng các mô hình trình diễn là hết sức cần thiết.
Trong bối cảnh “bão giá” vật tư vẫn còn nhiều biến động, những mô hình giảm 50% chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật không chỉ là giải pháp tình thế, mà đang dần trở thành xu hướng tất yếu. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy, trong nông nghiệp hiện đại, hiệu quả không đến từ việc sử dụng nhiều hơn, mà đến từ việc sử dụng thông minh và tối ưu hơn.
Bên dưới là bảng phân tích về chi phí sản xuất giữa 02 mô hình canh tác: quy trình canh tác truyền thống của người nông dân và mô hình canh tác theo quy trình Vinhthinh Biostadt Group quý bà con có thể tham khảo:
Một số hình ảnh ruộng lúa sử dụng theo quy trình canh tác Vinhthinh Biostadt:
Nở chồi con to tương đương cây mẹ
Lúa vào gạo tới cậy
Lá đài xanh mướt đến khi thu hoạch
Lúa chín sáng màu không bị lem lép hạt
Lúa khi thu hoạch không bị “muối” hạt
Tư liệu hình ảnh được ghi nhận thực tế bởi: KS. Đồng Thanh Phong – GĐKV Miền Tây 2 – Vinhthinh Biostadt Group
Tư vấn kỹ thuật: 0915 446744
