“Chúng ta thường nghĩ mình đang nuôi cây. Thực ra, trước hết phải nuôi đất.”
Đó là một trong những thông điệp sâu sắc trong bài viết của nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Hoan về sức khỏe đất và nông nghiệp tái sinh. Bài viết không chỉ là câu chuyện của đất, mà còn là lời nhắc nhở về tư duy làm nông trong một giai đoạn mới: muốn có mùa vụ bền vững, trước hết phải biết gìn giữ nền tảng nuôi dưỡng sự sống.
Người nông dân từ bao đời nay vẫn quen nhìn lên bầu trời để đoán mưa, nhìn con nước để tính lịch gieo trồng. Nhưng có lẽ, điều đáng được quan tâm không kém lại nằm ngay dưới chân mình.
Đó là đất.
Một nắm đất khỏe mạnh chứa hàng tỷ vi sinh vật đang ngày đêm phân giải chất hữu cơ, tạo mùn, giữ nước, chuyển hóa dinh dưỡng và nuôi dưỡng bộ rễ cây. Chính hệ sinh thái vô hình ấy quyết định khả năng sinh trưởng của cây trồng nhiều hơn những gì mắt thường có thể nhìn thấy.
Thế nhưng, trong nhiều năm qua, quá trình canh tác thâm canh liên tục đã khiến nhiều vùng đất dần mất đi sức sống. Theo số liệu được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố tại hội thảo về bảo vệ sức khỏe đất vào tháng 5, Việt Nam hiện có khoảng 11,8 triệu ha đất bị thoái hóa, trong đó khoảng 5 triệu ha đất sản xuất nông nghiệp đã có dấu hiệu suy thoái. Đó là lời cảnh báo rằng nếu chỉ chăm cây mà quên chăm đất, thì chính nền tảng của sản xuất nông nghiệp sẽ dần suy yếu.
Một trong những biểu hiện phổ biến của đất suy thoái là đất chua, pH giảm theo thời gian do quá trình rửa trôi, canh tác liên tục và sử dụng phân bón chưa cân đối. Khi pH đất xuống thấp, không chỉ hệ vi sinh vật bị ảnh hưởng mà nhiều kim loại nặng vốn tồn tại tự nhiên trong đất, đặc biệt là Cadimi (Cd), cũng trở nên dễ hòa tan và dễ được cây hấp thu hơn.
Đối với những cây trồng có giá trị xuất khẩu như sầu riêng, đây là vấn đề ngày càng được quan tâm. Không chỉ năng suất, mà chất lượng nông sản và mức độ an toàn cũng đang trở thành tiêu chí quyết định khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Bởi vậy, chăm sóc đất hôm nay không còn đơn thuần là giúp cây phát triển khỏe hơn, mà còn là đầu tư cho giá trị của nông sản trong tương lai.
Trong xu hướng đó, nhiều nhà vườn đã quan tâm hơn đến các giải pháp cải thiện “sức khỏe” đất bằng cách bổ sung chất hữu cơ và tăng cường hoạt động của hệ vi sinh vật. Một trong những giải pháp được ứng dụng là Wokozim Granules – phân bón hữu cơ sinh học dạng hạt có nguồn gốc từ tảo biển.
Việc bổ sung chất hữu cơ từ Wokozim Granules giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng độ tơi xốp, tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh vật phát triển và hỗ trợ bộ rễ hoạt động hiệu quả hơn. Đồng thời, khi đất được duy trì ở mức pH thích hợp khoảng 5,5–6, tính hòa tan và khả năng hấp thu của Cadimi vào cây có xu hướng giảm, góp phần hạn chế nguy cơ tích lũy kim loại nặng trong nông sản. Đây cũng là một trong những nguyên tắc quản lý đất được nhiều nghiên cứu và tổ chức nông nghiệp khuyến nghị.
Điều đáng nói là, hiệu quả ấy không đến từ một mùa vụ.
Nuôi đất cũng giống như gửi tiền vào một tài khoản.
Mỗi lần bổ sung chất hữu cơ, mỗi lần trả lại sự sống cho đất, là mỗi lần người nông dân đang đầu tư cho những mùa vụ phía trước. Có thể hôm nay chưa nhìn thấy khác biệt rõ ràng, nhưng vài năm sau, đất sẽ trả lại bằng bộ rễ khỏe hơn, cây chống chịu tốt hơn, nhu cầu phân bón giảm hơn và nông sản có chất lượng ổn định hơn.
Nguyên Bộ trưởng Lê Minh Hoan từng viết:
“Muốn thu hoạch phải biết vun bồi. Muốn nhận lại phải biết cho đi. Muốn có tương lai phải biết đầu tư cho những thứ mắt thường chưa nhìn thấy.”
Có lẽ đó cũng là triết lý của nền nông nghiệp bền vững.
Chúng ta không chỉ gieo hạt trên mặt đất.
Chúng ta đang gieo niềm tin vào chính mảnh đất ấy.
Bởi khi đất khỏe, bộ rễ sẽ khỏe.
Khi bộ rễ khỏe, cây sẽ khỏe.
Và khi đất được nuôi dưỡng đúng cách, không chỉ năng suất được duy trì mà chất lượng nông sản, sự an toàn trước nguy cơ kim loại nặng như Cadimi và giá trị của cả một nền nông nghiệp cũng sẽ được vun đắp theo thời gian.
Bài viết có tham khảo tư liệu từ: https://vnexpress.net/dat-cung-doi-5094758.html
Bài viết được thực hiện bởi: phòng kỹ thuật Vinhthinh Biostadt Group
Tư vấn kỹ thuật: 0915 446 744
